Được hỏi nếu có ai đến mua những đồ vật này với giá cả cao hơn nhiều so với giá mình mua thì Y Thim lắc đầu cố định sẽ không bán vì “bán được nhưng mua không được phải để lại cho đời con cháu nhà mình nữa chứ!”
Truyền tâm huyết cho đời trẻ Ngoài việc sưu tập những đồ vật quý của các dân tộc Tây Nguyên, Y Thim còn thành lập một đội cồng chiêng ngay tại buôn mình, anh trực tiếp hướng dẫn và lấy nhà mình làm nơi tập dượt. Chính thành thử, ngay từ khi còn trẻ Y Thim đã bắt đầu chừng và lưu giữ những những hiện vật truyền thống dân tộc.
Anh rất trân trọng những cổ vật mà mình sưu tập được, nên rất lo kẻ xấu biết mình có mà đến lấy trộm mà bán thì tiếc lắm, nên bao giờ ở nhà cũng có người trông nhà cẩn thận.
Chiêng trống mà Y Thim sưu tập được “Nếu có thêm kinh phí sẽ trưng bày nhiều hơn nữa do chưa đủ điều kiện nên tạm thời còn trưng bày tụ hội vậy, sau này đời con cháu có điều kiện sẽ mở mang hơn” đó là những trằn trọc của Y Thim khi được hỏi về cách thức trưng bày đồ vật.
Sinh ra, lớn lên và được nuôi dưỡng cùng với những bản sắc người con nơi mảnh đất núi rừng Tây Nguyên, nên thèm khát lưu giữ những giá trị truyền thống của dân tộc mình đã ăn sâu vào tiềm thức của Y Thim. Đội cồng chiêng với hơn 20 thành viên, điều đặc biệt là tham gia đội cồng chiêng phần lớn là những thanh thiếu niên trẻ tuổi
Khi được ai mách cho ở đâu có đồ của các dân tộc là anh lại xuất phát với mong muốn mang về nhà mình.
# Của Trung tâm văn hóa tỉnh, nên càng cho anh nhiều hiểu biết thêm về ý nghĩa của bản sắc truyền thống của dân tộc. Đến nay bộ sưu tập các cổ vật của Y Thim rất đa dạng và phong phú với trên 20 bộ cồng chiêng của các dân tộc như Ja Rai, Bana, Mơ Nông; hàng chục ché rượu cổ, đồ rót rượu, trang sức của dân tộc Ê đê, các bộ nhạc cụ như đàn T’Rưng, Đinh Năm, Đinh Tuốc, trống…; các công cụ săn bắt voi, các vật dụng trong các gia đình dân tộc ngày xưa, các chum cổ… Để có những cổ vật ấy, Y Thim cũng đã không tiếc không sức khi phải qua các tỉnh như Gia Lai, Kom Tum, Lâm Đồng…để mang về nhà mình.
Đội cồng chiêng của anh đã nhiều lần “đem chuông đi đánh xứ người” biểu diễn ở rất nhiều chương trình văn hóa lớn của tỉnh như Festival cà phê, các lễ hội, giao lưu văn hóa các tỉnh… đội cũng luôn vào nam ra bắc biểu diễn đạt rất nhiều giải thưởng.
Riêng đối với những gia đình không có cồng chiêng trong những ngày lễ như cưới hỏi, đầy tháng,tân gia,ma chay… Y Thim vẫn sẵn sàng cho mượn, không lấy tiền nong gì cả chỉ cần họ bảo quản tốt cho mình là được.
Thúy Diễm
Ngôi nhà sàn Y Thim dùng để trưng bày những đồ vật dân tộc mình sưu tập được Hai thập niên mài miệt sưu tập cổ vật Tây Nguyên Nghệ nhân Y Thim Byã là một trong số ít những người có niềm ham cháy bỏng với vốn văn hóa nguồn cội của các dân tộc Tây Nguyên nói chung và đối với dân tộc Ê đê nói riêng.
Y Thim bên các đồ mình sưu tập được Nói về những khó khăn trong quá trình tìm mua những cổ vật ấy Y Thim cho hay “có chiếc chiêng mua tới hơn 1 tấn cà phê” nhưng Y Thim vẫn mua vì anh được sự ủng hộ lớn từ chính gia đình mình.
Y Thim cho biết anh rất buồn và không đành lòng khi thấy những cổ vật của dân tộc mình bị đem bán đồng nát, nên khi thấy vậy anh đã dùng tiền để mua lại những đồ vật bị đem bán đấy về trưng bày trong gia đình mình, lâu dần niềm ham ấy ngấm vào con người anh và mỗi đồ vật anh mang về nhà càng nhiều, lâu dần thành một bộ sưu tập lớn. Nơi đây cũng là nơi đón tiếp nhiều đợt khách du lịch tới tham quan, tìm hiểu.
Nhất là cậu con trai út Y Thu Ê Ban tuy mới 13 tuổi nhưng đã có bề dày thành tích về chơi nhạc cụ dân tộc, chơi được hầu hết các loại nhạc cụ của dân tộc Ê đê, cậu bé bắt đầu say mê từ năm lên 6 tuổi và tham dự trình diễn khá nhiều nơi, rất có tiếng trong giới nghệ thuật tỉnh nhà.
Ngôi nhà sàn rộng gần 150 m2 của Y Thim dựng nên dùng để làm nơi trưng bày những “sản vật” quý của anh, đã trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng của buôn Ea Bông, nơi trình diễn hòa tấu cồng chiêng Tây Nguyên
Y Thim hiện đang công tác tại Phòng nghệ thuật quần chúng.
Y Thim rất kiêu hãnh khi 5 người con của mình ai cũng biết chơi cồng chiêng, và các nhạc cụ dân tộc. Có cả những chiếc chiêng rất mắc không thể mua nổi, khi người ta đòi giá bằng… 10 con voi, nhưng khi hiểu ý định sưu tập và giữ gìn lại của Y Thim thì người ta để lại cho giá rẻ hơn rất nhiều và anh cảm thấy rất vui.
Điều mà anh mong muốn là thế hệ sau phải nhớ tới và phát huy những truyền thống của buôn bản mình, để không mất đi bản sắc vốn có, cũng như những tinh túy mà ông cha mình đã dày công làm nên. Và gần đây nhất là trình diễn tại cuộc thi Hoa hậu các dân tộc Việt Nam tổ chức tại Hội An, Quảng Nam.
Một góc đồ sưu tập được của Y Thim Với bộ sưu tập các hiện vật, cũng như việc chỉ dẫn cho những xã hội trẻ về những truyền thống đặc sắc của các dân tộc Tây Nguyên, Y Thim đã làm với tâm huyết cùng với nghĩa vụ của anh đối với thế hệ con cháu mình và lớn hơn là với dân tộc mình.
Đây thực thụ là cái tâm lớn, của một con người hết dạ với bản sắc dân tộc Tây Nguyên.
No comments:
Post a Comment