Chuyện tình sáng kiến một thuở.

Khương lội, nước ngập kín ngực, phải kiễng chân đẩy thúng sơn qua chỗ sâu

Hú hồn, vừa lúc chân anh chạm đất. Anh vẫn phải có việc đi lại. Trai đã lớn, gái cũng đã đến thì.

Ông chán lắm rồi. Chữa bệnh khỏi được ít lâu, Khương được gia đình gửi ăn học luôn ngoài ấy. Bụng tôi chửa sắp vượt mặt rồi ra mà vẫn phải dậy trước gà gáy sớm, lam lũ việc nhà, việc đồng áng suốt ngày lo cho chồng ăn học.

Đây không phải là chuyện riêng! Tên cướp vùng vằng : - Chung cái con khẹc! Khương tủm tỉm cười rồi nháy mắt cho một do thám người nhỏ thó đang trùm lá lên người. Hai gia đình chọn hộ anh chị rồi. Tên cướp rời làng Hạ lúc sẩm tối mà phải đến sáng đêm ngày sau Công an huyện mới được dân làng báo tin.

Anh lúc ấy đã có Mơ. Ngày cậu đến đây, gia đình cũng có phần cảm mến. Tên cướp này từng là võ sĩ, có học, có quen biết Khương ít nhiều hồi ở phố. Một lần trời mưa! Mưa to ồ ạt nối rền đêm đến sáng. Sau chuyện đó ít ngày thì Mơ xuất hiện. Mơ vẫn vặn nhỏ đèn chờ chồng. Chỗ anh thuê trọ học cũng là chỗ anh lưu lại nhờ chữa bệnh lúc trước. Anh đã cởi quần dài quấn quanh cổ.

Vừa lúc ấy Khương xin phép chỉ huy nghỉ hai ngày để về nhà cưới vợ. Tối đó bà nhỏ nhẹ nói với chồng: - Cậu em ạ, tôi thấy nhà mình đang có chuyện gì đấy không ổn! May mà mới bỗng dưng nhìn thấy.

Khi Khương được tranh thủ về thăm nhà thì mọi việc đã xong. Cùng lúc ấy tù và trong làng rúc lên gọi du kích tập hợp đi tuần. Lụt đến bất ngờ sau hàng mấy tiếng đồng hồ vần vũ trút nước từ trời xuống. Thay vào đó là mảnh bao tải cuốn quanh mình.

Các người tiến sâu vào nữa là chúng tôi cho nổ lựu đạn đấy. Khương kiếm được mảnh bao tải rồi tìm vào chỗ khuất thay xống áo. Anh siêng năng học hành sớm trưa, lại cần cù trong việc dạy dỗ Hiếm làm bài. Mơ ra hiệu cho Khương biết khi đặt mớ áo xống lên bụi duối, rồi cô chạy tít ra tận búi tre đằng xa, lấy hai tay bịt chặt mắt lại. Gà sắp gáy rồi. Không tin con cầm lên để ông xem! Chuyện kẻ trộm cướp mà cứ như chuyện đùa.

Anh vừa dắt xe ra khỏi cổng cơ quan thì: - Khương, có việc gấp! Quân lệnh như sơn. Mơ chạy. Ông bà chủ nhà sau đó ít bữa đã hốt hoảng tìm anh. Dù gì thì gì hai người đã ôm lấy nhau cho dù Khương tiêu cực. Một người vì thằng chồng ác quá mà bỏ nhà đi theo cướp. Mới được độc lập mà.

Cứ một hai nhắc tên cháu! Cứ một hai cậu mợ tìm anh ấy về cho con! Khương bối rối thực thụ. Khương vẫn đang phải ngâm mình trong nước. Trên thúng sơn, Mơ ngồi co ro ôm hai cái túi đựng sách, mắt táo tác. Mơ chạy thun thút vào con đường xóm, đầu ngoái lại: - Bao giờ làm vợ thật đã… * Đấy là những buổi đầu ở quê hương sau cách mệnh Tháng Tám năm 1945.

Mơ đứng dậy đùng đùng bỏ đi. Oán giận cũ cũng đã xong. Âu là số giời. Từ trong lán vang lên lời tên cướp: - vô bổ thôi. Dân đói mong chờ ở đám ngô đang vào hạt thì bị bọn lưu manh bẻ trộm. Bất thần từ trong khu lều nát vẳng ra tiếng thét: - Đứng im, giơ tay lên… Run rẩy tiếng nữ giới: - Chúng con cắn rơm cắn cỏ con lạy các ông.

Còn hai người phụ nữ theo ta là tình nguyện. Khương bước vội theo. Người tình của anh đang cùng chị em Hội Phụ nữ Cứu quốc đi dự xóa nạn mù chữ ở làng bên. Không tháng nào Khương không có thư cho Mơ. Tiếng cười lanh lảnh mang vẻ bất chấp và đầy thách thức: - Nhầm to rồi thổ địa an Việt Minh ơi.

Vợ chồng tôi cũng người gốc quê nên thấu cái nghĩa này lắm lắm. Nhờ họ mà ta có muối, có dầu, có gạo lại thuộc lối vào chuồng bắt trâu đòi nợ nữa. Khương lên tiếng khuyên nhủ: - Tốt nhất là cậu nên quay lại. Mấy hôm nay nó nhịn bữa rồi. Hiếm vẫn viện đủ lý do để vào. Khương đã kịp nắm được mái tóc Mơ kéo lên.

Âu đây cũng là cái cớ cho ông bà muốn xây đắp cho con cái: - Cháu cứ ở.

Hôm hai gia đình làm lễ ăn hỏi cho hai đứa, Khương phải theo anh em đi bắt bọn cướp ngô ngoài bãi sông. Đó là một túp lều nát trong hun hút sâu giữa nhiều bụi cây rậm của mấy người đốn gỗ dựng tạm. Nhìn quanh, cây cối đã um tùm hơn cái ngày Khương vào rừng kiếm củi nhiều.

Thoạt tiên còn gõ cửa lấy cớ hỏi chuyện nọ chuyện kia, sau thì chẳng cần gõ cửa cũng tự động mở cửa. Theo sau anh còn có hai người nữa cũng hóa trang bằng lá lên người. Đâu như chỉ dạy cho thuộc hai mươi tư mặt chữ cái thì phải! - Dạ, đúng thế ạ! Còn cả chống giặc đói và giặc ngoại xâm nữa bố mẹ ạ! Cách mạng mới thành công mà! Mẹ vợ xuýt xoa. Thoáng lo lắng rồi Khương chợt nói: - Mơ đợi Khương nhé! Khương chạy vút đi.

Cũng vì nhà vắng vẻ, lại thấy Khương hiền từ, đứng đắn nên ông bà đồng ý cho anh thuê nhà với giá rẻ.

Chiếc áo buộc lên đầu như kiểu chít khăn: - Mơ cầm giúp tôi cái túi sách này rồi ngồi lên đây tôi đẩy sang bên kia cho… Mơ ngài ngại khi nhìn vào cái thúng nhỏ.

Đã nghe tiếng còi của cảnh sát từ phía xa xa. Ba má phải đưa Khương lên thành phố chữa bệnh. Khương đoán vậy nhưng anh đã thất bại khi cho trinh sát viên vào dò hỏi. - Cháu quả tình…! Với lại cháu đã… ! Ông chồng sau một lúc ngẫm ngợi, nheo mắt nhìn Khương: - Tôi biết. Anh vội vã lấy ra đội lên đầu rồi nhanh chóng chạy đến chỗ lụt.

Dậy đun nước cho thầy pha trà uống sớm nhá! - Dạ, con dậy rồi ạ ! Lời Mơ cuống quýt cùng với đôi tay vơ vội xống áo. Mơ đi xe ngựa ra quốc lộ rồi đi ôtô hàng lên tỉnh.

Một lần Mơ có việc gia đình nên được phép ra phố. Có một tên cướp rừng Ngang vừa đột nhập vào làng Hạ. Về nhà, cô tấm tức khóc đến mấy ngày. Còn Mơ bị ngã đè lên cái bị cói. Chuyện về em có gì hai bác sẽ bàn với cháu sau! Lời ông bà chủ nhà thân mật. Một người phải lòng ta từ những lần vào núi kiếm củi, đào củ.

Thế là trứng vỡ. Sau vụ ấy, Khương bị cảm và lên cơn co giật. Khương đành phải bấm bụng chờ nhưng không yên lòng. Chả lẽ phải căn từng gốc cây, cành lá để tìm. Anh ngụp lặn trong chỗ nước chảy. Thôi về nhà đã. Suốt từ lúc ấy đến giờ… - Mợ bảo sao? - Ô hay, cậu không nghe tôi nói à? Cái con bé Hiếm nhà mình với cái anh giáo ấy… Ông chủ nhà hoảng hốt: - Mợ nói gì? Tôi cứ nghĩ cái nhà anh giáo ấy nó tốt nết, chăm chỉ, đứng đắn lại học giỏi… Cũng lúc ấy Khương xuất hiện.

Mơ xồng xộc bước vào nhà cho dù ông bà chủ có ý ngăn cản ngay từ cửa: - Hai bác cứ kệ cháu.

Khương phải giục nhiều lần Mơ mới dám nhè nhẹ leo vào. Dụ dỗ thế nào cũng không đụng đũa.

Tiếp đó khi Khương đang làm du kích xã thì được gọi lên làm mướn an huyện. Cô đòi được đi chăm sóc Khương nhưng bác mẹ không cho. Anh không có ác cảm gì với người con gái ấy nhưng tư tình thì không. Anh còn đang bận học kia mà. Hai người ở cùng tổng nhưng khác làng. Nhớ ngày cưới mà về… * Ngày cưới hai người đến tận lúc sắp đón dâu Khương mới được rời chỗ làm việc.

Khi Khương về đến nhà thì trời đã gần sáng. Anh không lạ gì đường đi lối lại trong khu rừng này.

Chỉ nhoáng nhoàng những cánh dơi bay và mùi lá ải. Nay con gái mình có cách bộc lộ tình cảm như thế, tuy vụng trộm thật nhưng cũng đã đặt ba má vào cái thế "đâm lao phải theo lao".

Giọng tên cướp có vẻ hơi chùng xuống: - Sao lại giở chữ ra dọa nhau? Khương thẳng thắn: - Cậy có võ bắt trâu, bắt người một cách vô lối là hành xử của kiểu người nào? Một chuỗi cười vang lên.

Mùng chín, giờ cát tháng sau là cưới. Lát sau mẹ Khương ôm mớ áo xống khô của Khương chạy vội ra. Rốt cục, nhờ vào một lạch nước nhỏ có màu đục đục, Khương đã tìm ra chỗ tên cướp ẩn trốn. Nếu chấp nhận anh sẽ ít lên cấp trên. Hang đá tối om. Con Hiếm nhà này mà được cháu là phúc lớn cho hai bác lắm. Cả làng kể vậy khi Công an về hỏi. Trái ngang là việc săn đuổi tên cướp rừng Ngang này ngoài Khương ra, không ai trong đội thông suốt địa bàn và xem tên cướp bằng anh.

Mà việc nước hiện thời thì lắm lắm. Họ chỉ hơi bất ngờ trước cách nói rành rẽ và kiên quyết của anh: - Gia đình tôi có gì không phải mà cháu phải chuyển đi? Bà chủ thẽ thọt. Các ông đừng bắn. Khi bị trói tay dẫn đi, tên cướp cười cười: - Cậu bắt tớ thật à. Lại cả cái chổi lau nhỏ để viết chữ nữa. Liệu lên mỏng với chỉ huy… Khương dạ ran, mừng quýnh. Làm việc nước cũng như việc nhà.

Nhà có cái thúng sơn nhỏ. Anh dướn người lên rồi xoải tay bơi mạnh. Cô con gái ông chủ nhà trốn tiệt đâu không thấy. Khương đoán vậy. Cũng vừa lúc chú gà trống ngoài chuồng vỗ cánh ! Đêm chồng vợ đầu tiên của họ lỡ dở như vậy…. Mơ đã từng đến đây thăm anh cái hôm trứng vỡ, gạo đổ. Khương cũng nháo đôi chân.

Khương lúng túng đóng kín cửa trong phòng học không dám ló đầu ra. Mơ bất thần lao vào chỗ đám đông đang túm lấy Khương lấy tay rẽ, đẩy họ ra: - Các ông các bà bỏ tay chồng tôi ra! Đã nói rồi mà cứ đuổi theo em làm gì.

Mà đã có chuyện gì ghê gớm lắm đâu khiến cậu giáo của em nó phải gấp gáp bỏ đi ngay như vậy? Mặt Khương đỏ rựng. Anh Khương đâu? Thầy em nhà tôi đâu? Học hành thế này à. Anh ta có người thương học dưới Khương hai lớp.

Bà nhìn Khương với cái nhìn của người biết chuyện. Có gì để hè đến. Hắn đã bắt một con trâu mộng cùng hai người phụ nữ. Cái này là có từ Khương. Ba má Hiếm quý Khương đã đành, cô con gái cũng mê mẩn xuân đường tới mức một hôm, tưởng nhà vắng người, Hiếm đã ôm chầm lấy thầy mà thổn thức: - Thầy ơi, em thương thầy lắm… Minh họa: Đỗ Dũng.

Cái thúng sơn này mẹ thường dùng đi hái rau muống ở đám ruộng lầy. Hai đứa nhìn mặt nước lạnh băng cản đường trước mắt mà sợ. Mà đã đi lại là có giáp mặt, có sự phiền lòng. Mơ biết Khương và cảm Khương từ ngày hai đứa còn đi học trường làng. Mơ hôm ấy dáng vẻ xanh mét. Về đến chỗ nhà Khương trọ học rồi, Mơ mới toét miệng cười: - hú hồn. Mơ cho đó là cái số của mình với Khương hay sao ấy.

Cây đổ rạp, bắp bị bẻ, lối đi của kẻ gian sờ sờ. Việc đã sờ sờ ra vậy cậu cũng phải cùng chúng tôi nghĩ cách chứ. Giờ anh đi công việc đi. Anh cứ nói. Chị ngu ngơ trước người xe hỗ tương, vội vã thế nào đâm sầm vào một bà gánh chuối tiêu. Chúng nhai ngô sống ngồm ngoàm rồi ngả ngớn bên nhau trước lúc bị bắt.

Gạo nếp ướt toe toét những lòng đỏ lòng trắng của trứng. Gặp chúng tôi cũng như là gặp con Mơ. Bà vợ mếu máo: - Bác xin cháu. Khương cắm đầu cắm cổ thun thút lao về phía nhà mình. Bố anh nói như ra lệnh: - Từ hôm nay là anh có vợ rồi đấy.

Số tiền nó lấy được của cô bồ của ta - người con gái đã bị nó làm nhục - bằng giá một con trâu.

Người xung quanh không hiểu chuyện gì, xô đến hô hoán: - ăn trộm! ăn trộm… Khương hoảng hốt: - Không không.

Khương chợt nhớ ra chỗ để dẫu lâu lắm chưa dùng đến. Ông chủ nhà đã nhắm trúng điều anh lo âu mà nói chặn. Đến nước này Khương phải thưa thật: - Dạ, đúng là cũng chỉ vì chuyện của cháu. Thực lòng Khương ạ. Bí quá Khương khóa trái cửa nhưng không thể làm mãi được.

Chẳng khó khăn gì khi vây bắt bọn này. Tên không phải tên tự, không sợ khờ quở nên ba má yên tâm. Vả lại trước đó anh cũng đã từng ở thuê để chữa bệnh nên đôi bên đã ít nhiều biết nhau.

Cuộc vây bắt kéo dài gần hết một ngày. Cô con gái ông chủ vẫn cứ tìm cách mặn mà hơn. Giờ cứ như thế đã. Mình giả đò thôi mà… Khương tí nữa bật cười theo. Khương hốt hoảng lao theo. Đằng ấy có năng khiếu mà! Đơn vị cũng đang cần có trinh sát viên nữ nữa! Mơ hồn nhiên lắc đầu: - Không! Em chỉ muốn làm vợ Khương thôi! Công an là việc của các anh mà! Ai lại cả hai vợ chồng đều là Công an cả, cứ đi suốt lấy ai ở nhà chăm nom con cái và ba má? Nhớ đêm ngồi vội bên nhau ở vạt dốc đê, tay Khương mới chạm đến đầu gối Mơ, cũng là lần đầu tiên dám chạm vào da thịt bồ, đã bị cô huých cho đổ xiêu sang bên.

Có tiếng thở hắt ra từ miệng tên cướp. Anh sang lễ ông cha bên đây ngay thế này là được rồi. Ông bà chủ muốn nhà có thêm người ở, lại tiện việc trợ giúp dạy bảo con gái mình học hành. Nơi tên cướp ở là một hang đá sâu hút trong rừng rậm.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại. Đã dắt díu nhau vào đến đây rồi thì coi sống cũng như chết! Lời Khương chậm rãi: - Sống mới khó, chết dễ. ! Việc cũng mới dừng ở mức ấy! Cháu với… Ông chủ nhà đỡ lời ngay: - Chuyện đâu rồi có đó. Mơ ngồi bên hè phố ôm mặt khóc sau khi phải đền gần hết số tiền mang theo cho bà hàng chuối. Ông bà chủ biết, cô ấy cũng biết.

Giờ tên cướp chỉ có thể ở trong đó - là nơi kín đáo và hóc hiểm nhất nơi vùng rừng Ngang này. Đừng mang lựu đạn ra dọa nhau! Tiếng tên cướp òa lên: - Khương hả? Sao lại đi bắt tớ! - Muốn bắt hay muốn gọi về? - Thử xem! Đang chờ đây! Khương nói khích : - Người có học không làm những chuyện như thế này.

Tuy thắt bao thật nhưng cái bụng Mơ lại cứ lùm lùm sau lần áo cánh gụ. Bác nói vậy là dốc lòng. Không thế không có chuyện xì xằng giữa hai người một lần nữa trước khi họ chính thức là vợ là chồng của nhau… Chủ nhà nơi Khương trọ học có cô con gái rất ngoan, lại là con độc nhất nên được ba má đặt tên là Hiếm. Bất thần có tiếng cành khô gãy. Anh bình tĩnh: - Thưa hai bác, cháu có điều muốn thưa chuyện lên hai bác! - Không dám.

Nay cháu muốn xin hai bác cho phép được… Ông bà chủ nhà đã biết được nguyên nhân chuyển nhà của Khương nên không mấy sửng sốt. Bố vợ thông cảm bảo: - hiện thời các con là người của Hội Cứu quốc. - Để cho ta được tự do sống theo ý muốn của mình. Mơ lấy trộm của mẹ năm đấu gạo nếp, hai chục trứng gà ri xếp gọn vào cái bị cói. Chẳng bao lâu sau, chuyện lấn thêm lên khi cái tình thân thiết giữa chủ nhà với người trọ trở nên đượm đà như người trong nhà.

Anh tranh thủ sang nhà thăm Mơ thì chỉ gặp bác mẹ vợ. Mãi lâu sau bà chủ nhà tìm lời nói dịu và nhẹ nhàng đỡ Mơ ngồi dậy: - Nào thôi, cho bác xin.

Chuyện người đi bắt cướp cũng vui không kém. Nếu quả thật cô ấy muốn cướp chồng cháu thật cháu xin vui lòng. Khương như đọc được tâm trạng ấy: - tĩnh tâm nào. Vừa độ ấm mùi trai gái thì có tiếng bà mẹ chồng ho khúng khắng và tiếng đập cửa: - Mẹ Khương đã tỉnh táo chưa. Hai quả lựu đạn ấy là hai quả lựu đạn thối nhà con mới nhặt từ bốt về đấy ạ.

Con trâu ấy là ta trừ nợ từ tên sếp đội đã chết đấy. Nghe tin Mơ vội đến thăm nhưng không được gặp.

Có bà nhà tôi đây nữa… - Cảm ơn hai bác đã cho cháu tá túc tại tư gia những ngày ra đây chữa bệnh rồi theo học. Tôi vẫn thấy lo quá. Mãi sau Khương mới trông thấy mái tóc đen của Mơ chập chờn trên sóng. Mơ ngơ ngác nhìn theo. Một người đi thăm bác cũng được hà cớ gì cứ phải đi hai. Đường đến lớp đi qua một chỗ lội thật dài. Để hôm khác ta cùng đi vậy! Khương bị Mơ cầm tay kéo đi xềnh xệch.

Cái này ông cũng đã định tâm từ lâu rồi. Tôi…tôi… Khương lúng túng giữa vòng người phong toả. Đầu tóc, xống áo ướt lượt thượt, Mơ cứ thế chạy vội về nhà Khương, nói líu ríu câu gì đó với mẹ anh. Còn lúc ấy, cả làng biết nhưng vẫn nhắm mắt nhắm mũi ngơ vì sợ tên này có võ, lại được đồn là giết người không ghê tay.

Khương cùng mấy anh em tiến đến gần. Vậy thì tên cướp đã ở đâu trong chốn rừng hoang này. Vong ân bạc tình mà. Cháu nói vậy là hai bác hiểu rồi… Lần ấy Khương được cứu nguy. Họ ngửi thấy mùi lửa. Đúng lúc ấy, có tiếng người hỏi: - Làm sao cô khóc? - Ơ anh Khương! Mơ xấu hổ chẳng dám giãi bày. Trông họ như các lùm cây di động chậm. Khương càng tìm cách tránh, Hiếm lại càng tìm cách gần.

Ngoài những giờ phải hướng dẫn bài vở là anh ở miết trong phòng mình. Bà chuối tiêu té ngửa người, đè lên mẹt chuối chín đang ra màu trứng cuốc. Sau này khi đã thành chồng thành vợ của nhau rồi, có lần Khương bảo Mơ: - Anh chịu! Em giỏi như trinh sát Công an bọn anh ấy! Mơ khẽ bĩu môi hỏi Khương: - Không yêu có làm được thế không? Khương nghĩ tới công việc của mình: - Hay em vào Công an với anh đi.

Chuối bị giập gãy nhiều. Bếp tro trên nền đất nguội lạnh từ bao giờ. Cháu yên tâm ở lại đây ăn học. Tý nữa thì cả hai phải vào đồn! Chuyện chết cười lại hóa nên duyên nợ. Gia đình càng giữ kẽ, Mơ càng thấy nặng tình hơn.

Giờ đang lúc học hành mà bỏ công đi tìm nhà nó ảnh hưởng lắm lắm tới sự học. Bà chủ nhà vô tình dạo qua chứng kiến chuyện này khẽ "e hèm" rồi lặng lẽ bỏ đi. Đi tìm nơi lầu son gác tía thì tốt quá đi rồi. Hang đá ấy anh cũng đã từng cùng bạn trốn mưa suốt buổi sáng rồi cùng nhau đốt lửa nướng sắn ăn.

Không có lửa làm sao có khói. Ông chủ thì nghĩ xa hơn. Con gái bác nó chết mất. Giờ thì hay chưa…? Tôi bảo anh đi học cho con cho vợ năng đi tìm vợ bé hả? Mơ quay ra cầu thân chồng ông bà chủ nhà: - Cháu hỏi thật hai bác nhá? Có cái chuyện ấy của anh Khương nhà cháu không? Nếu có thật như thế thì bác gọi con gái hai bác ra đây, cái cô Hiếm ấy, cho cháu thưa đôi điều.

Các người định dan díu với nhau thì bước qua thân xác mẹ con tôi mà tổ chức cưới. Nhà cao cửa rộng lại ở phố mà. Nhà cửa đấy, hai bác đây, tất cả là của hai đứa… Cái lý của bác mẹ cô gái đang cột Khương.

Bất ngờ gặp chỗ nước chảy xiết, chiếc thúng chao mạnh bật khỏi tay Khương lểu đểu, chòng chành rồi lật úp. Anh thám thính bước lùi lại rồi lẩn nhanh vào bóng cây như một con sóc. Tự dưng Mơ ngã chúi. Khương mất đà, đổ ập lên người Mơ. Mẹ vợ anh nói: - Thấy nó mang cả mẹt với vôi đi.

Họ ôm chầm lấy nhau, ùa tay, ùa chân, ùa người vào nhau. Rút cục Khương sợ quá tìm cớ bỏ trốn sang nhà người quen ở miết mấy ngày không về. Cả lũ đói ăn vụng, túng làm càn nên chẳng có mẹo mực trốn chạy gì. Thuở bé anh đã từng theo mẹ vào đây kiếm củi. Ông muốn nó thiên nhiên nhi nhiên. Trâu hắn tự dắt còn hai người phụ nữ thì một người gánh muối, một người gánh dầu, gánh gạo lẽo đẽo theo sau.