Hùng nằm im trong đống quân trang tha hồ nhún nhảy rồi lăn ra ngủ ngon
Còn các người con khác ở quê nhà, do gửi tứ tán các cơ sở nuôi nên cũng không hay biết tin cha hy sinh. Gia đình của Hiển còn có cô Lâm Thị Đồng Xuân đã mất từ nhỏ. Cô Kim Anh rất giống má Út Tịch tạng người gầy gầy, thon cao, rắn rỏi chắc nịch, nhưng xem thì nhu mì, thâm trầm hơn. Sau đó cả tiểu đội anh Tịch đến đóng tại nhà Út, Út rủ bạn gái tới nhảy cò, nhảy u, đánh banh, vật lộn cho anh Tịch chê, vì đàn bà con gái mà chơi những trò đó thì quá lắm! Nhưng anh Tịch vẫn không chê".
Cô vợ của Hiển rất quý khách, chưa kịp mời nước uống đã alô vài nơi hỏi nhắn chồng về "nhà có khách thị thành". Tháng 9/1975, Kim Anh và Hiển từ Liên Xô trở về quê hương, mấy chị em "gom" nhau lại vì có người chưa biết mặt nhau. Hiển được bố trí đi trước, Kim Anh đi sau theo đường Trường Sơn, nhưng dọc đường bị sốt rét nên đến Hà Nội sau Kim Anh hơn một tháng.
Bốn đứa nhỏ vẫn chổng mông lên trời. Ngày 19/5/1941, trận mạc Việt Minh ra đời ra tuyên ngôn, kêu gọi toàn thể đồng bào cùng nhau đoàn kết phá xiềng xích nô lệ, phóng thích tổ quốc. Nhà anh Hiển ngọng bây giờ nằm đối diện cổng tha ma Liệt sĩ huyện Cầu Kè, đây cũng là nơi hai vợ chồng nữ Anh hùng Nguyễn Thị Út - Lâm Văn Tịch an nghỉ vĩnh hằng.
Hai vợ chồng anh Lâm Thanh Hùng (49 tuổi) sống ngay trên nền nhà má Út ngày xưa cạnh bến Bà Mi, có khoảng 3 công đất trồng bưởi, cam, nuôi cá và chạy thêm xe ôm nên cuộc sống cũng tạm ổn. Vì gia đình nghèo khó không đất ruộng nên ông phải đi làm thuê mướn, ở mướn khắp nơi. Nó bắc xoong lên ba cục đất, chụm bằng lá dừa.
Có lần ba tui ghé thăm, bồng tôi ôm một cái, ba khóc, còn tui thì hỏi "cha mẹ nuôi" vì sao chú quân nhân khóc? Tui không biết đó là ba mình. Phong trào cách mệnh càng ngày càng lớn mạnh, lan rộng khắp các địa phương.
Nhớ chuyện ông Sáu Hò thông tin xã Tam Ngãi ngày xưa đặt bài hát về chuyện này : Vợ Hàm Giỏi thây to, mặt mốc, Vợ hội đồng Thanh vai cóc, mình lươn Đập cho bể mặt, bể sườn, Bản mặt chườn trờn, hết đánh Út chưa! Út ơi, Út hỡi, hiện nay Chìm ghe, sóng cả, con thơ, giữa dòng.
Hùng được một người tốt bụng đem giấu vào nhà kho chứa quân trang của lính sợ chạy lung tung trúng đạn oan. Tại quê nhà, ngày 14/5/1974, Huyện đội phó Cầu Kè, Lâm Văn Tịch hy sinh trong một trận tranh đấu ác liệt với giặc, trong khi hai con của anh đang ở Hà Nội được Đảng và Nhà nước cho khởi hành sang Liên Xô học tập, giao lưu nên không hay tin cha mất. Quả nhiên khi vỏ lãi băng qua, nghe tiếng khóc của con trai, Út Tịch dừng lại, bế con chạy quày trở lại nhà.
Hùng len lén nhìn qua khe trống xem thử ai… mừng quá kêu to lên vì thấy mấy cô chú và bố mẹ nuôi vừa gọi tên Hùng vừa sạo sục tìm. Căn nhà anh đang ở là nhà lưu niệm của tỉnh xây tặng nơi thờ di ảnh của ba mẹ. Tôi và Hiển “ngọng” trở nên bạn thân của nhau từ dạo đó, cũng đã có nhiều sự quan tâm, thay đổi cuộc sống gia đình những người con của Út Tịch nhưng nỗi niềm riêng thì mãi vẫn còn với thời gian cuộc thế.
Con gái lớn nhất là Lâm Thị Bé (Bé Ba) là nhân vật chính thay mẹ ẵm bồng, chăm nom cho một đám em nheo nhóc hiện là bà chủ khách sạn ở thị thành Vĩnh Long. Cô Lâm Thị Kim Anh sinh sống ở Hòa Ân - Cầu Kè quê nội.
Từ trái qua: Vợ chồng anh Lâm Thanh Hiển bên mộ mẹ; anh Hiển " ngọng" đứng trước nhà riêng và hai anh em Hiển, Hùng và các con. Hai anh em Hiển và Hùng kể lại câu chuyện lúc mới giải phóng, nghèo đói quá, hai anh em lội sình đi bắt sò huyết sống, đập vào vách xuồng cho bể, rồi nhai ngấu nghiến, máu mê giàn giụa cả miệng.
Cuộc thế của ba chị em, vì vậy chẳng thể vượt qua số kiếp đầy tớ. Con Bé, một tay bồng em, một tay thò ra ngoài hầm, quấy bột. Không phải đợi lâu, Hiển từ trung tâm phóng xe về nhà… Ngồi trước mặt tôi là "thằng Hiển ngọng" trong tác phẩm "Người mẹ cầm súng", bằng da bằng thịt, giờ đã là một luống tuổi tuổi 50.
Anh hùng Nguyễn Thị Út. Thấy cảnh cô con dâu Út Tịch đưa đò qua sông lanh lẹ, gọn trơn, tôi hỏi: Chở trên đò mấy đứa học sinh, lỡ nó chìm thì làm sao? Chẳng cần ngẫm lâu, Rết nói liền: "Mấy đứa nhóc này, đồ quỷ đó em nắm từng đứa quăng lên bờ như quăng dưa đỏ".
Khi đã thành vợ chồng, ông bà vẫn tiếp kiến cuộc sống ở đợ cho nhà địa chủ Hàm Giỏi.
Hùng tỉnh dậy nhìn xung quanh nghe có tiếng người nói. Sau này phóng thích, tìm được mấy nhà "bố mẹ" nuôi, còn lại không thể nhớ. Em kế của Hiển "ngọng" là Lâm Thanh Hùng và cô út Lâm Thị Xuân Hồng.
Trong đầu lúc nào cũng nhớ câu mấy cô chú dặn: "Đây là ba, đây là mẹ, đây là bà ngoại, ông nội… nuôi". Nhìn thấy cô Rết đưa đò, tôi lại nhớ đến hình ảnh những con sóng như con bò chồm lên, Út Tịch bị đắm đò, tay nắm đứa con nhỏ đưa lên cao, tay đẩy xuồng cho hai đứa lớn bám vào.
Từ đây, cuộc đời ở đợ của chị đã chấm dứt và bước sang một trang mới. Ngày huyện Cầu Kè phóng thích, mọi người bỏ chạy xáo xác, toán loạn.
Lo lắng trước bệnh tình của con rể, ông ngoại chị Út kêu cả gia đình về cất nhà ở đầu ấp Ngãi Nhất, giáp ấp Ngọc Hồ (chỗ chị ở thường gọi là Cây Sanh) với hy vọng đổi chỗ ở hoạ chăng ông Xương khỏi bệnh.
Tôi lựa được thằng này tướng mạo coi cũng được, chị gả cho nó đi. Anh kể lại: “Má tui thường để cho con ngủ say nửa đêm, mới lén xuống vỏ lãi chạy đi đánh giặc. Năm 1944, ông Xương lâm trọng bệnh, phải ra Cầu Kè chữa trị, nhưng bệnh không giảm. Hành động ấy, khí chất ấy tuy rất hồn nhiên và tự phát của tuổi thơ nhưng cũng dự báo một tính cách anh hùng dũng mãnh của Nguyễn Thị Út sau này.
Con Thanh giương hai con mắt đen nhánh dòm ra
Xuân Hồng đã có gia đình riêng ở tại thị trấn Cầu Kè, là cô bé út sinh ra được 14 ngày, thì mẹ Út Tịch hy sinh tại Gò Quao - Kiên Giang do bom B. Sông sâu phải chịu thua cùng. Ngay từ nhỏ họ phải làm việc cho địa chủ để kiếm miếng ăn, hết Hàm Giỏi đến con ông ta là Hội đồng Thanh. Nhưng cô con dâu, vợ Hùng, như nhiều bà con nhận xét, rằng giống giống hệt tính cách Út Tịch ngày xưa.
Thằng Hiển đang chửi, miệng ngọng líu: "ụ ẹ ằng ỹ!". Năm 1961, người con thứ năm là Lâm Thanh Hiển ra đời. Có gần 20 nơi tôi đã ở, nửa đêm thức dậy có người đưa xuống xuồng đi nơi khác. Sau đó, Hiển làm ở Thuế vụ tỉnh Cửu Long cũ, rồi làm cảnh sát liên lạc đến khi tách tỉnh Trà Vinh thì anh nghỉ việc.
Cũng năm cha chị tắt hơi, chị được các anh em cách mạng giải phóng thế cục nô lệ cho cả gia đình, bằng việc trả 1 đồng bạc nợ cho Hàm Giỏi. Đến cây cầu khỉ, tui nắm hai tay vào thanh cầu, thả chân thòng xuống kinh, thế nào má tui thấy cũng dừng lại”.
Ngồi bâng quơ chờ gặp Hiển "ngọng", tôi lại nhớ đến cuộc thế cơ cực của anh hùng Út Tịch lớn lên trong nghèo túng, ở đợ hết đời cha đến đời con. Năm 12 tuổi, Nguyễn Thị Út đã dám đánh trả lại địa chủ vì ức hiếp (ném dao cau vào tay vợ Hàm Giỏi, ném ớt bột vào mắt vợ Hội đồng Thanh). Cũng như trần giới luôn nhớ những cô bé, cậu bé hồn nhiên nghịch ngợm của nữ Anh hùng Út Tịch ngày xưa trong tác phẩm "Người mẹ cầm súng".
Anh quân nhân đó tên là Tịch, người Khơ-me. Trong số mấy chị em, Hiển "ngọng" là nhân vật "kè kè bên mẹ" như "băng đạn quấn quanh thắt lưng má Út". Vợ của Hùng là cô Phạm Thị Rết, cô chủ đưa đò ngang qua sông Rạch Lá nối bến Bà Mi với ấp Ngãi Nhì - Tam Ngãi.
Cha của anh hùng Út Tịch là ông Nguyễn Văn Xương, sinh năm 1899, người làng Tích Thiện, quận Trà Ôn, tỉnh Cần Thơ. Màu da ngăm đen sạm nắng cháy, rất ấn tượng, lại thêm khuôn mặt hơi lạnh có vẻ lầm lì ít nói, khác hẳn với "thằng Hiển ngọng" líu ngày xưa khiến người đọc cười rã rượi: "Bụi đất tùm lum ở miệng hầm.
Lên bờ còn chọc lét cho con cười ói nước trong bụng ra… Nghe Hùng kể lại chuyện rất buồn: Từ khi sinh ra, má tui "như mèo tha con đi gởi" khắp nơi. 52 Mỹ ném ngày 27/11/1968 cùng con gái Lâm Thị Thoa.
Chuyện về nữ anh hùng Út Tịch là chuyện kỳ lạ chỉ có ở Việt Nam. Chừng như phụ nữ xứ này đều chất phác, quả cảm như thế cả. Út Tịch và hai người chị của mình (chị Hai Keo, chị Ba Cao) sinh ra và lớn lên trong nhà địa chủ Hàm Giỏi - một người ấm no, nức tiếng xứ này, đến nay vẫn còn di tích đất ruộng, nhà cửa. Xưa nay con cái giống bố mẹ là chuyện thường tình, nhưng con dâu, con rể y sì cha mẹ chồng, bác mẹ vợ mới là chuyện lạ.
Tôi bật cười rất vui trong lòng khi nhớ lại chuyện mẹ chồng của cô ngày xưa. Có nữ giới ở đâu như Út Tịch, vừa cầm súng đánh giặc suốt ngày, vừa đẻ sòn sòn gần chục đứa con.
Tại đây, ông đã gặp bà Lê Thị Mười, là người nữ giới cùng hoàn cảnh. Tôi tỉnh dậy, chạy băng băng theo bờ kinh đón đầu. Út chạy một hơi ra bờ sông, ngồi. Hai mẹ con ôm nhau khóc suốt, rồi dụ dỗ, năn nỉ con ngủ để đi đánh giặc.
Ai ngờ đó cũng là lần chung cục, người mẹ của Hiển ra đi vĩnh viễn với chị Lâm Thị Thoa, không bao giờ về với Hiển và em gái Xuân Hồng mới sinh được 14 ngày… Kể đến đây, đôi mắt của anh Hiển đỏ hoe.
Trong ba chị em, Út là đứa "rắn mắt", cứng cỏi và kiêu dũng nhất.
Ông Xương mất năm 1944, lúc này Nguyễn Thị Út vừa tròn 13 tuổi, đã có 5 năm ở mướn nhà địa chủ Hàm Giỏi. Tui có đến mấy chục bố mẹ, ông bà không thể nào nhớ hết được. Chính tại bến Bà Mi năm xưa, mẹ chồng cô đã viết nên những kỳ tích lịch sử. Thế cục của nữ Anh hùng Út Tịch như một gánh xiếc rong, đi đánh giặc miên man, đàn con chơ vơ, tìm hơi ấm trong vòng tay những đồng chí, đồng đội và nhân dân.
Rốt cuộc đã phiêu dạt đến vùng Rạch Lá, Tam Ngãi, Cầu Kè bây chừ. Năm 1970, Hiển "ngọng" và Kim Anh được Quân khu 9 bí mật đưa ra Hà Nội.
Lần đó, ở cứ Gò Quao hai má con ngủ đến nửa đêm, má lén dậy hun tui một cái rồi nhẹ nhõm lấy đai dây lưng, cắp súng nhảy xuống vỏ lãi. Ngồi trò chuyện, tôi phục Hiển sát đất vì trí nhớ rất tốt khi kể về cha mẹ cưới nhau trong tác phẩm "Người mẹ cầm súng" anh thuộc làu làu: "Một buổi sáng, Út có dè đâu, chú Chín dắt một anh bộ đội mặt mày hiền khô đến nhà nói với má: - Con Út nó đã lớn.
Đó cũng là lần trước tiên và lần rút cục tui gặp ba mà không biết gì hết". Năm 1977, Hiển và Hùng học trường Thiếu sinh quân Quân khu 9. Tôi quyết định tìm về xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè (Trà Vinh) để tìm gặp mấy người con của nữ anh hùng Út Tịch, những Bé Lớn, Thanh, Hiển “ngọng”, quê hương Tam Ngãi, bến sông Bà Mi… bỗng tôi lại nhớ cái anh Hiển ngọng - nhân vật đặc biệt ấn tượng "Thằng Hiển, hai tuổi rưỡi, ôm súng của mẹ, ngọng líu hát: Anh eng ta như ạn con ùi Nó có dúng mình có dao găm Nó éo cò thì mình ảy ô đâm "… "Cũng may là đời tụi tui không ở đợ".
Cô kế Lâm Thị Mỹ Thanh hiện đang sống ở TP Trà Vinh với nghề kinh dinh buôn bán trong chợ.
No comments:
Post a Comment